Ένα εντυπωσιακό φαινόμενο, αυτό της “Μουρμούρας”, μας χαρίζουν κάθε πρωί με την ανατολή και απόγευμα με τη δύση, τα πουλιά στα Τρίκαλα. Η μουρμούρα (ή μουρμουρητό) στο πλαίσιο των πουλιών αναφέρεται σε ένα εντυπωσιακό φαινόμενο της φύσης, γνωστό διεθνώς ως murmuration στα αγγλικά. Πρόκειται για τη συλλογική, ακροβατική πτήση μεγάλων σμηνών , όπου χιλιάδες ή ακόμα και εκατομμύρια πουλιά κινούνται απόλυτα συγχρονισμένα στον ουρανό, σχηματίζοντας στροβιλισμούς, κύματα και περίπλοκα μοτίβα που θυμίζουν καπνό ή υγρό μέταλλο.
Τι είναι ακριβώς;
- Περιγραφή: Τα πουλιά πετούν σε τεράστια σμήνη, σκαρφαλώνοντας, βουτώντας και στριφογυρίζοντας με απίστευτη ταχύτητα και ακρίβεια. Το αποτέλεσμα είναι ένα “σύννεφο” πουλιών που αλλάζει σχήμα σε δευτερόλεπτα, συχνά κατά τη διάρκεια του ηλιοβασιλέματος ή της νύχτας.
- Πού συμβαίνει: Συχνά σε περιοχές με καλάμια, δέντρα ή φράκτες κοντά σε λίμνες και ποτάμια, όπως στα Τρίκαλα με τον Ληθαίο ποταμό.
Γιατί συμβαίνει;
- Κύριοι λόγοι:
- Θερμοκρασία και κουρνιάσματα: Τον χειμώνα, τα πουλιά συγκεντρώνονται σε μεγάλους αριθμούς για να ζεσταθούν αμοιβαία και να περάσουν τη νύχτα ασφαλείς.
- Προστασία από αρπακτικά: Το τεράστιο σμήνος προκαλεί σύγχυση σε αρπακτικά όπως γεράκια ή γάτες, κάνοντας δύσκολο τον εντοπισμό ενός μεμονωμένου πουλιού.
- Ανταλλαγή πληροφοριών: Πιστεύεται ότι μέσω του σμήνους μοιράζονται γνώσεις για πηγές τροφής (π.χ. σκουλήκια, έντομα).
- Επιστημονική εξήγηση: Δεν χρειάζεται “μαγική” επικοινωνία – βασίζεται σε απλούς κανόνες: Κάθε πουλί παρατηρεί 6-7 κοντινούς “γείτονες”, διατηρεί απόσταση, ευθυγραμμίζεται μαζί τους και ταιριάζει ταχύτητα/κατεύθυνση. Αυτό δημιουργεί “κυματισμούς” λόγω οπτικής ψευδαίσθησης, ενώ η πυκνότητα φτάνει τα 500+ πουλιά ανά κυβικό μέτρο. Το φαινόμενο μοντελοποιήθηκε το 1987 με αλγόριθμους υπολογιστών (“boids”) και χρησιμοποιείται σε CGI ταινιών.
